HARİTALAMA VE SAYISAL VERİ

CBS Projeleri

Konuma bağlı verileri düzenli, ilişkilendirilebilir ve karar süreçlerinde kullanılabilir bir bilgi sistemine dönüştüren bütüncül çözümler.
GENEL BAKIŞ

Dağınık Verilerden Bütüncül Bir Bilgi Sistemine

Kurumların kullandığı bilgilerin önemli bir bölümü doğrudan ya da dolaylı olarak belirli bir konumla ilişkilidir. Yapılar, yollar, altyapı hatları, parseller, tesisler, çevresel unsurlar veya sahada gerçekleşen işlemler farklı kaynaklarda tutulduğunda bu bilgiler arasındaki mekânsal ilişkileri görmek zorlaşabilir. Coğrafi Bilgi Sistemi, konuma bağlı verileri ortak bir yapı içinde düzenleyerek alanla ilgili bilgilerin birlikte değerlendirilmesine yardımcı olur.

Kentsel proje alanına ait yapı, yol, altyapı ve yeşil alan verilerinin şeffaf CBS katmanları hâlinde gösterimi

Bir CBS projesi yalnızca mevcut verilerin harita üzerinde gösterilmesinden oluşmaz. Verilerin hangi amaçla kullanılacağı, hangi nesnelerin kayıt altına alınacağı, bu nesnelere hangi bilgilerin bağlanacağı ve verilerin nasıl güncel tutulacağı birlikte ele alınmalıdır. Böylece harita, yalnızca görsel bir çıktı olmaktan çıkarak sorgulanabilir ve geliştirilebilir bir çalışma ortamına dönüşür.

Farklı kaynaklardan gelen konumsal veriler, belgeler ve öznitelik bilgileri tanımlanmış bir veri modeli içinde ilişkilendirilebilir. Kullanıcılar ihtiyaçlarına göre belirli alanları, varlıkları veya durumları inceleyebilir; tematik görünümler oluşturabilir ve konuma bağlı ilişkileri daha açık biçimde değerlendirebilir. Sistemin kapsamı ise kurumun çalışma biçimine, kullanıcı gruplarına ve cevaplanması gereken sorulara göre belirlenir.

CBS projelerinin uzun vadeli değeri, yalnızca başlangıçta oluşturulan veri miktarına değil, bilginin anlaşılır bir yapıda tutulmasına ve güncellenebilir olmasına bağlıdır. Bu nedenle veri kaynakları, kalite ölçütleri, kullanıcı yetkileri, güncelleme sorumlulukları ve olası entegrasyon ihtiyaçları projenin başlangıcında birlikte değerlendirilir.

KULLANIM ALANLARI

CBS Hangi Çalışmalarda Kullanılabilir?

CBS projeleri, konuma bağlı farklı bilgi türlerinin birlikte incelenmesi gereken çok sayıda çalışma alanına uyarlanabilir. Kullanım biçimi; yönetilecek varlıklara, karar süreçlerine, mevcut veri kaynaklarına ve kullanıcıların sistemden beklediği sonuçlara göre şekillenir.

Kent ve Bölge Planlama

Arazi kullanımı, ulaşım bağlantıları, yapılaşma, sosyal donatılar ve mevcut çevre koşulları gibi farklı bilgi katmanlarının birlikte değerlendirilmesine yardımcı olabilir.

Altyapı ve Şebeke Yönetimi

Su, kanalizasyon, enerji, iletişim veya benzeri altyapı varlıklarının konumları ve bunlara bağlı teknik bilgilerin düzenli bir envanter yapısında izlenmesi için kullanılabilir.

Taşınmaz ve Varlık Envanteri

Parsellerin, yapıların, tesislerin, ekipmanların veya kuruma ait diğer mekânsal varlıkların konum ve öznitelik bilgileriyle birlikte kayıt altına alınmasını destekleyebilir.

Çevre ve Doğal Kaynak Çalışmaları

Arazi örtüsü, su kaynakları, yeşil alanlar, hassas bölgeler ve zamana bağlı çevresel değişimler farklı veri katmanları üzerinden karşılaştırılabilir.

Afet ve Risk Değerlendirmeleri

Tehlike alanları, yapı veya nüfus bilgileri, erişim güzergâhları ve müdahale açısından önemli noktalar aynı mekânsal çerçevede ele alınabilir.

Saha Operasyonları ve Kontrol Çalışmaları

Sahada toplanan konum, durum, fotoğraf ve açıklama bilgileri merkezî veri yapısıyla ilişkilendirilerek kontrol, bakım ve güncelleme süreçlerinde kullanılabilir.

Kurumsal Karar Destek Çalışmaları

Farklı birimlerde bulunan veriler ortak bir mekânsal yapı içinde değerlendirilerek yönetim, planlama, yatırım ve önceliklendirme kararları için daha anlaşılır görünümler oluşturulabilir.
ÇALIŞMA SÜRECİ

İhtiyaçtan Kullanılabilir CBS Yapısına

Her CBS projesi aynı veri modeli veya uygulama yapısıyla yürütülemez. Süreç; cevaplanması gereken soruların belirlenmesiyle başlar, mevcut verilerin incelenmesi ve uygun bilgi yapısının kurulmasıyla devam eder. Kullanılacak yöntemler ve teslim kapsamı proje ihtiyaçlarına göre netleştirilir.

İhtiyaçların ve Kapsamın Belirlenmesi

Sistemin hangi amaçla kullanılacağı, hangi kullanıcı gruplarına hizmet edeceği ve hangi kararları desteklemesi beklendiği tanımlanır. Çalışma alanı, öncelikli veri konuları ve proje sınırları bu aşamada belirlenir.

Mevcut Verilerin İncelenmesi

Haritalar, tablolar, çizimler, saha kayıtları, belgeler ve diğer dijital kaynaklar içerik, güncellik ve kullanılabilirlik açısından değerlendirilir. Eksik, çelişkili veya yeniden düzenlenmesi gereken bilgiler belirlenir.

Veri Modelinin Oluşturulması

Sistemde yer alacak nesneler, bu nesnelerin öznitelikleri ve aralarındaki ilişkiler tanımlanır. Sınıflandırma, adlandırma, kimliklendirme ve güncelleme mantığı projenin kullanım amacına göre yapılandırılır.

Verilerin Düzenlenmesi ve Kontrolü

Uygun bulunan veriler ortak konumsal yapı içinde düzenlenir. Geometri, öznitelik, sınıflandırma ve veri bütünlüğü açısından gerekli kontroller yapılarak bilgiler sorgulanabilir bir yapıya hazırlanır.

Görselleştirme ve Kullanım Yapısının Kurulması

Kullanıcıların ihtiyaç duyduğu harita görünümleri, sorgular, tematik gösterimler ve bilgi erişim biçimleri oluşturulur. Ekranlar ve içerik düzeni, farklı kullanıcıların görevlerine göre şekillendirilebilir.

Teslim, Kullanım ve Güncelleme Planı

Proje kapsamında oluşturulan veri ve uygulama bileşenleri kararlaştırılan yapı içinde teslim edilir. Kullanıcı rolleri, veri güncelleme sorumlulukları ve sistemin sürdürülebilirliği için gerekli çalışma çerçevesi tanımlanır.
OLASI SONUÇLAR

Veriden Kullanılabilir Bilgi Yapısına

CBS projesinin sonunda oluşabilecek teslim içerikleri, çalışmanın amacı ve teknik kapsamına göre değişir. Teslim yapısı; yalnızca veri dosyalarını değil, bu verilerin anlaşılmasını, kullanılmasını ve gerektiğinde güncellenmesini destekleyen bileşenleri de kapsayabilir.

Düzenlenmiş Coğrafi Veri Setleri

Farklı kaynaklardan gelen konumsal bilgiler, tanımlanmış sınıflar ve öznitelik alanları doğrultusunda ortak bir veri yapısında düzenlenebilir.

Tematik Haritalar

Belirli bir konu, durum veya karar ihtiyacını açıklamak için seçilmiş verileri sınıflandırılmış ve anlaşılır bir harita düzeninde sunan çıktılar hazırlanabilir.

Etkileşimli Harita Görünümleri

Kullanıcıların harita üzerinde gezinmesine, katmanları görüntülemesine, belirli nesneleri seçmesine ve bunlara bağlı bilgilere ulaşmasına yönelik çalışma ortamları oluşturulabilir.

Sorgu ve Analiz Sonuçları

Belirlenen ölçütlere göre alan, mesafe, yakınlık, dağılım, yoğunluk veya mekânsal ilişki gibi konuların değerlendirilmesine yönelik sonuçlar üretilebilir.

Varlık ve Durum Envanterleri

Konuma bağlı varlıklar; kimlik, tür, durum, tarih, sorumlu birim veya proje için gerekli diğer bilgilerle birlikte düzenli bir envanter yapısında sunulabilir.

Veri Tanımları ve Metaveri

Verinin içeriğini, kapsamını, kaynağını, üretim veya güncelleme durumunu ve kullanım koşullarını açıklayan tanımlayıcı bilgiler hazırlanabilir.

Kullanım ve Güncelleme Dokümantasyonu

Sistemin temel kullanım biçimini, veri giriş kurallarını ve güncelleme sorumluluklarını açıklayan proje özelinde dokümantasyon oluşturulabilir.
PROJE AVANTAJLARI

CBS Projelerinin Kurumsal Çalışmalara Katkısı

CBS, farklı kaynaklarda bulunan bilgileri yalnızca bir araya getirmekle kalmaz; bu bilgiler arasındaki konumsal ilişkilerin daha açık biçimde değerlendirilmesini sağlar. Sağlanabilecek fayda, sistemin kurumun gerçek çalışma süreçlerine ve güncelleme ihtiyaçlarına uygun kurulmasına bağlıdır.

Ortak Bilgi Kaynağı

Farklı birimlerin ayrı dosya ve haritalarla çalışması yerine, tanımlanmış veri yapısı üzerinden aynı temel bilgilere erişmesi desteklenebilir.

Mekânsal İlişkilerin Görülmesi

Tablolarda fark edilmesi zor olan yakınlık, dağılım, çakışma ve bağlantı ilişkileri harita tabanlı değerlendirmelerle daha anlaşılır hâle gelebilir.

Daha Düzenli Veri Yönetimi

Nesnelerin standart adlandırma, sınıflandırma ve öznitelik kurallarıyla tutulması; eksik veya birbirini tekrar eden kayıtların belirlenmesini kolaylaştırabilir.

Karar Süreçlerinin Desteklenmesi

Planlama, yatırım, bakım veya müdahale kararlarında kullanılacak bilgiler, ilgili konumlarla birlikte değerlendirilebilir ve farklı senaryoların karşılaştırılmasına yardımcı olabilir.
SIKÇA SORULAN SORULAR

Proje Başlamadan Önce Bilinmesi Gerekenler

CBS projesi yalnızca dijital harita hazırlanması anlamına mı gelir?
Hayır. Dijital harita, sistemin görünen bileşenlerinden yalnızca biridir. CBS projesi; konumsal verilerin düzenlenmesini, öznitelik bilgilerinin ilişkilendirilmesini, sorgulama ve görselleştirme yapısının kurulmasını ve verilerin nasıl güncelleneceğinin tanımlanmasını da kapsayabilir.
Mevcut haritalar, tablolar, çizimler, veri tabanları ve saha kayıtları incelenerek kullanılabilirlikleri değerlendirilebilir. Ancak kaynakların güncelliği, konumsal referansı, içerik tutarlılığı ve eksik alanları kontrol edilmeden doğrudan ortak sisteme aktarılmaları uygun olmayabilir.
Her zaman değil. Saha çalışmasının gerekip gerekmediği, mevcut verilerin yeterliliğine ve sistemde bulunması gereken bilgi düzeyine bağlıdır. Eksik veya güncelliğini yitirmiş konumsal bilgilerin tamamlanması gerekiyorsa uygun veri toplama çalışmaları ayrıca planlanabilir.
Proje kapsamında farklı kullanıcı grupları ve yetki seviyeleri tanımlanabilir. Hangi kullanıcıların yalnızca görüntüleme, sorgulama, veri ekleme, düzenleme veya yönetim yetkisine sahip olacağı kurumun işleyişine ve veri güvenliği ihtiyaçlarına göre belirlenir.
Projenin amacı, çalışma alanı, kullanıcı grupları, mevcut veri kaynakları, yönetilecek varlıklar, ihtiyaç duyulan temel işlevler ve varsa diğer sistemlerle entegrasyon beklentileri paylaşılmalıdır. Bu bilgiler proje kapsamının ve uygun çalışma yaklaşımının belirlenmesini sağlar.
TEKİF VE ÖN DEĞERLENDİRME

CBS Projenizi Birlikte Planlayalım

Mevcut verilerinizi, kullanıcı ihtiyaçlarınızı ve sistemden beklediğiniz sonuçları birlikte değerlendirelim. Projenizin kapsamına uygun veri yapısını, çalışma adımlarını ve olası teslim içeriklerini belirlemek için bizimle iletişime geçin.
Scroll to Top